علل پذيرش حكومت أما و الّذى فلق الحبّة و برأ النّسمة لو لا حضور الحاضر . . . لالقيت حبلها على غاربها خ 3 / 16 ( سوگند بخدائى كه دانه را شكافت و انسان را آفريد ، اگر نبود حضور عمومى مردم و . . . مهار شتر خلافت را رها مىكردم ) سوّم - تاريخ سياسى 1 - غصب خلافت الهى أما و اللّه لقد تقمّصها فلان ( ابن ابى قحافه ) . . بينا هو يستقيلها فى حياته إذ عقدها لآخر بعد وفاته . . . إلى أن قام ثالث القوم نافجا حضنيه خ 3 / 1 و 5 و 10 ( سوگند به خدا لباس خلافت را ابابكر ناحق به تن كرد . . . هم در دوران زندگى خود غصب كرد و هم پس از مرگ نيز به ديگرى سپرده . . . تا آنكه سوّمى برخاست ، با شكم و پهلوى بر آمده از خوردن بيت المال ) 2 - ماجراى شگفتى آور بيعت با امام فما راعنى إلّا و النّاس كعرف الضّبع إلىّ ، ينثالون علىّ من كلّ جانب ، حتّى لقد وطىء الحسنان خ 3 / 12 ( مردم مراعات من را نكرده براى بيعت كردن هجوم آوردند ، و از هر طرف بسوى من كشيده مىشدند كه نزديك بود فرزندانم حسن و حسين زير دست و پا له شوند ) 3 - پيدايش احزاب سياسى ( ناكثين و مارقين و قاسطين ) فلمّا نهضت بالأمر نكثت طائفة ، و مرقت أخرى و قسط آخرون خ 3 / 13 ( امّا آنگاه كه خلافت را پذيرفتم ، طائفه‌اى عهد شكستند ، و گروهى سرپيچى كردند و گروه ديگر از دين خارج شدند ) چهارم - اعتقادى